http://koindim.wordpress.com/
Η ελληνική κοινωνία δοκιμάζεται τόσο από την κρίση όσο και από τις αδιέξοδες συνταγές αντιμετώπισής της. Υποχωρούν θεσμοί που συγκροτήθηκαν μέσα από πολλούς αγώνες και θυσίες στη μεταπολεμική Ελλάδα: οι κοινωνικές ασφαλίσεις, το σύστημα δημόσιας υγείας και περίθαλψης, η εκπαίδευση, οι συγκοινωνίες, το φυσικό και αστικό περιβάλλον, η δυνατότητα ασφαλούς διαβίωσης, στοιχειώδη δημόσια αγαθά που συνιστούν την ελληνική εκδοχή ενός ήδη λειψού και απαξιωμένου κοινωνικού κράτους κατεδαφίζονται, με αποτέλεσμα η κοινωνία να οδηγείται στην ασφυξία.
Προβάλλεται εκβιαστικά το δίλημμα: λιτότητα ή χρεοκοπία; Ωστόσο, δεν πρόκειται για δίλημμα αλλά για αρνητικό άθροισμα: και λιτότητα και χρεοκοπία. Η ανά τρεις μήνες απειλή αποβολής της Ελλάδας από την ευρωζώνη είναι ηθικά ανοίκεια και οικονομικά καταστροφική, γιατί ενισχύει την βαριά ύφεση, μετατρέποντας την Ευρώπη σε κεντρικό παράγοντα αβεβαιότητας, οικονομικής αστάθειας και βαθέματος της κρίσης. Η ίδια η Ευρώπη διαμορφώνει τις συνθήκες ώστε η Ελλάδα να μην τηρεί τις δανειακές της υποχρεώσεις.
Κάθε μέρα γίνεται πιο φανερό ότι η συγκεκριμένη πολιτική αντιμετώπισης της κρίσης, που κορυφώθηκε με την ψήφιση του Μνημονίου 2, δεν είναι μια πορεία διάσωσης και εξόδου ούτε άρσης των χρόνιων παθογενειών του ελληνικού πολιτικού και οικονομικού συστήματος, αλλά μια πορεία καταστροφική, βασισμένη στην κοινωνική αδικία. Την κρίση δεν την υφίστανται όσοι εκμεταλλεύτηκαν το κράτος και το δημόσιο συμφέρον επί δεκαετίες, αλλά οι πλέον ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Βρισκόμαστε μπροστά σε μια πρωτοφανή επιχείρηση αναδιανομής πλούτου και ισχύος, που υπονομεύει το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο, δημιουργώντας ακραίες οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες. Ταυτόχρονα, επανεμφανίζεται δυναμικά ο εθνικισμός ενώ εντείνονται ο ρατσισμός και η ξενοφοβία.
Η ψευδώνυμη χρήση της έννοιας της «μεταρρύθμισης» είναι ενδεικτική για την αδυναμία υπέρβασης της κρίσης. Και αυτοί ακόμη που ήλπιζαν ότι η κρίση θα αποτελούσε ευκαιρία εξυγίανσης και τολμηρής θεσμικής ανανέωσης αντιλαμβάνονται πλέον ότι οι επιβαλλόμενες «μεταρρυθμίσεις» διαλύουν την κοινωνία. Ο λόγος που κυριαρχούσε στο εσωτερικό και εντείνεται στο εξωτερικό είναι ηθικολογικός, τιμωρητικός και ενοχοποιητικός. Κάθε αντίρρηση και κριτική επισείει την κατηγορία του «λαϊκισμού», του «συντεχνιασμού» και του «αντιευρωπαϊσμού». Αφού πρώτα στιγματίστηκε η μεταπολίτευση και το πνεύμα δημοκρατίας που έφερε στον τόπο, παρακολουθήσαμε και τον εξαγνισμό της άκρας δεξιάς, με τη συμπερίληψή της στην κυβέρνηση. Παράλληλα, πυκνώνουν οι προτάσεις για κυβερνήσεις «αρίστων», για συνασπισμούς τεχνοκρατών που θα «σώσουν» τη χώρα. Πρόκειται για ισχυρές αντιδημοκρατικές και αυταρχικές τάσεις, που εκμεταλλεύονται, με λαϊκιστικό τρόπο, τα δικαιολογημένα αισθήματα αποτροπιασμού απέναντι στην παλιά τάξη πραγμάτων που καταρρέει. Ωστόσο, σε αντίθεση με έναν ρηχό «εθνικά υπερήφανο» λόγο εναντίον των δανειακών συμβάσεων, δεν νοσταλγούμε, βέβαια, αυτή την τάξη.
Ελλάδα και Ευρώπη βυθίζονται σε μια αλληλοτροφοδοτούμενη κρίση, που δείχνει όχι μόνο τις θεσμικές αδυναμίες της Ένωσης, αλλά και τη διαχείρισή της από τις συντηρητικές ηγεσίες με νεοφιλελεύθερες συνταγές. Όσο και αν μοιάζει δύσκολο, οφείλουμε να εργαστούμε για μια κοινωνική και δημοκρατική Ευρώπη, που θα προβάλλει τις ιστορικές και πολιτικές της αξίες, δίνοντας νέο περιεχόμενο στην παγκοσμιοποίηση — άλλωστε, η λύση δεν μπορεί να είναι εθνική, αλλά πρέπει να ανταποκρίνεται στις διαστάσεις της ηπείρου μας, και όχι μόνο. Σήμερα ταπεινώνουν τους Έλληνες, αύριο τους υπόλοιπους λαούς, σπέρνοντας δυσπιστία και μίσος ανάμεσά τους. Πρόκειται για μια καταστροφική στιγμή στην ευρωπαϊκή ιστορία. Έτσι, η αλληλεγγύη προς την Ελλάδα συνιστά πολιτικό διακύβευμα για όλη την προοδευτική Ευρώπη.
Απέναντι στον άκριτο και εντέλει ταξικό λόγο οφείλουμε να προτάξουμε την κριτική σκέψη, την καθημερινή εμπειρία και τις ανάγκες των πολιτών, ιδίως αυτών που πλήττονται άδικα από την κρίση. Όσοι και όσες υπογράφουμε το κείμενο, επιθυμούμε να συμβάλουμε στη διαμόρφωση ενός ισχυρού μετώπου υπεράσπισης της κοινωνίας και της δημοκρατίας. Μια μεγάλη συμπαράταξη, που θα φέρνει κοντά ανθρώπους από διαφορετικούς χώρους, με στόχο να αποκαταστήσει το νόημα των λέξεων, τη δημιουργική επικοινωνία ανάμεσα σε κοινωνικούς χώρους και πολίτες με διαφορετικές εντάξεις, που συμμερίζονται τις θεμελιώδεις αρχές της δικαιοσύνης, της αλληλεγγύης και της δημοκρατίας, τις συντεταγμένες δηλαδή της ιδιότητας του πολίτη σε ένα φιλελεύθερο και δημοκρατικό πολίτευμα.
Απορρίπτοντας τη λογική του «μονόδρομου», τα ανιστόρητα στερεότυπα που ενοχοποιούν την ελληνική κοινωνία καταρρακώνοντας τη συλλογική αξιοπρέπειά μας, επιδιώκουμε να αναδείξουμε, εντός κι εκτός Ελλάδας, τις συνέπειες της κρίσης. H ελληνική κρίση είναι μέρος μιας συνολικότερης κρίσης, η οποία αλλάζει θεμελιακά την ιστορική εποχή που ζούμε. Σ’ αυτήν τη μεταιχμιακή περίοδο είναι σημαντικό να συνειδητοποιήσουμε ότι διακυβεύονται τόσο η έννοια του κοινωνικού, όσο και η δημοκρατία και τα δικαιώματα του πολίτη.
Τετάρτη 15 Φεβρουαρίου 2012
Τρίτη 14 Φεβρουαρίου 2012
Μήνυμα αλληλεγγύης των Γάλλων Πράσινων ευρωβουλευτών προς τον ελληνικό λαό
Στις 13 Φεβρουαρίου πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι συγκέντρωση αλληλεγγύης προς τον ελληνικό λαό, μπροστά από την ελληνική πρεσβεία. Οι Γάλλοι ευρωβουλευτές της ομάδας των Πρασίνων που βρίσκονταν στο Στρασβούργο για τις εργασίες της ολομέλειας, εξέφρασαν την αλληλεγγύη τους με το παρακάτω μήνυμα:
«Δεν μπορούμε να είμαστε παρόντες στην σημερινή συγκέντρωση επειδή είμαστε στο Στρασβούργο για την Ολομέλεια. Η παρουσία μας εκεί θα είναι η αφορμή ώστε, για μια ακόμη φορά, όλοι οι ευρωπαίοι Πράσινοι μαζί να επαναλάβουμε αυτό που φωνάζουμε εδώ και μήνες: δεν μπορεί να υπάρχει λύση για την σοβαρότατη ελληνική κρίση χωρίς περισσότερη ευρωπαϊκή αλληλεγγύη!
Όλα τα μέλη της ομάδας των Πρασίνων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, από όποια χώρα και εάν προέρχονται, κινητοποιούνται μαζί ώστε η Ευρώπη να αλλάξει κατεύθυνση στην διαχείριση αυτής της κρίσης.
Αν και δεν πρέπει να αγνοήσουμε τα προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας, όπως τον υπερβολικό ρόλο της ορθόδοξης Εκκλησίας η οποία δεν φορολογείται παρά ελάχιστα, την εκτεταμένη φοροδιαφυγή, τον δυσανάλογα μεγάλο προϋπολογισμό για εξοπλισμούς, πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι το «φάρμακο» που χορηγείται στην Ελλάδα εδώ και πολλούς μήνες, είναι πολύ χειρότερο από την «ασθένεια». Ο ελληνικός λαός εξαθλιώνεται, ενώ οι αιτίες της κρίσης δεν αντιμετωπίζονται. Από αυτήν την άποψη ο ξεσηκωμός των Ελλήνων είναι απολύτως κατανοητός. Αυτή η Ευρώπη της λιτότητας και της τιμωρίας, αυτή η Ευρώπη με άρωμα Μερκοζύ, δεν είναι η δική μας.
Παρόλα αυτά, για εμάς η λύση παραμένει ευρωπαϊκή, μακριά από τα εθνικιστικά αντανακλαστικά και τα πολιτιστικά στερεότυπα, τα οποία αντιπαραβάλουν την «αυστηρότητα» του Βορρά με την «ανεμελιά» του Νότου. Για αυτό καλούμε την Ευρώπη να δεσμευτεί στον δρόμο της αλληλεγγύης με την ομαδοποίηση μιας μερίδας των εθνικών χρεών, την έκδοση ευρωομολόγων από ένα Υπουργείο Οικονομικών της ευρωζώνης, την φορολογική σύγκλιση.
Η Ευρώπη είναι σε μια ιστορική καμπή, η οποία την οδηγεί σε αυτό που καταστρέφει το ευρωπαϊκό σχέδιο. Αρνούμαστε να αφήσουμε να μεγαλώσει το χάσμα που χωρίζει την Ευρώπη από τους πολίτες της και τους λαούς της Ευρώπης μεταξύ τους. Για τον ελληνικό λαό, όπως και για όλους τους ευρωπαίους πολίτες, ο δρόμος που θα μας οδηγήσει στην έξοδο από την κρίση είναι ο δρόμος της αλληλεγγύης και της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.
Οι ευρωβουλευτές της Ευρώπη-Οικολογία, Οι Πράσινοι
François Alfonsi – Sandrine Bélier – Malika Benarab-Attou – Jean-Paul Besset – José Bové – Pascal Canfin – Yves Cochet – Daniel Cohn-Bendit – Karima Delli – Hélène Flautre – Catherine Grèze – Yannick Jadot – Eva Joly – Nicole Kiil-Nielsen – Michèle Rivasi
Εκστρατεία αλληλεγγύης για την Ελλάδα από Βρετανούς βουλευτές και ακτιβιστές
Ανταποκρινόμενοι, όπως δηλώνουν, στο κάλεσμα των Μίκη Θεοδωράκη και Μανόλη Γλέζου για τη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Μετώπου υπεράσπισης του ελληνικού λαού έναντι των απαιτήσεων της Τρόικα, 33 Βρετανοί βουλευτές, συνδικαλιστικοί ηγέτες και ακτιβιστές δηλώνουν ότι θα οργανώσουν κίνημα αλληλεγγύης και συλλογής υλικής βοήθειας για την Ελλάδα. Κατηγορούν την Τρόικα ότι οδηγεί τη χώρα στην φτώχεια και τη μαζική ανεργία και επισημαίνουν ότι τα μέτρα που λαμβάνονται εξυπηρετούν τα συμφέροντα των πλουσίων.
Την επιστολή υπογράφουν μεταξύ άλλων και η μοναδική Πράσινη βουλευτής στη Βρετανία Caroline Lucas καθώς και το ιστορικό στέλεχος του Εργατικού Κόμματος Tony Benn ο οποίος ηγείται της πρωτοβουλίας.
Ολόκληρο το κείμενο εδώ:
http://www.guardian....n-people-greece
Solidarity campaign to support the people of Greece
The people of Greece face an unprecedented
economic and political crisis (Violence
grips Athens, 13 February). They are being driven to poverty and mass
unemployment by the demands of the so-called Troika. Hospitals in Greece are
running out of medicines, nearly half of all young people are unemployed,
workers in some sectors have not been paid for months, the living conditions of
pensioners are being severely attacked, and many people are forced to resort to
soup kitchens or scavenge from rubbish dumps.
Now the Troika demands a cut of 23% to the minimum
wage, the sacking of tens of thousands of public sector workers and further cuts
to pensions which have already lost nearly 50% of their value. International
capital is asset stripping an entire country and ripping apart its social
fabric. Greece is at the cutting edge of the austerity measures that are being
introduced across Europe. All the evidence
shows that while these measures may protect the interests of the rich, they just
make matters worse for the majority of the population. What happens in Greece
today we will see in Portugal tomorrow and in Ireland the day after. In
Britain, the coalition government is pursuing similar measures which will see
workers' earnings reduced, see them working longer for a smaller pension, and
the NHS dismantled, along with other public services.
Mikis Theodorakis, famous Greek composer of Zorba's Dance, and Manolis
Glezos, veteran resistance fighter against the Nazi occupation, have issued a
call for a European Front to defend the people of Greece and all those facing
austerity. We have decided to support this call and work with trade unions,
campaigns and parties across Europe to establish a European Solidarity Campaign
to defend the people of Greece. We will organise solidarity and raise practical
support for the people of Greece; they cannot be made to pay for a crisis for
which they are not responsible. Tony Benn
Len McCluskey General secretary, Unite
Mark Serwotka General secretary, PCS
Bob Crow General secretary, RMT
Billy Hayes General secretary, CWU
Michelle Stanistreet General secretary, NUJ
Manuel Cortes General secretary, TSSA
Matt Wrack General secretary, FBU
Christine Blower General secretary, NUT
Jeremy Corbyn MP
Caroline Lucas MP
John McDonnell MP
Andrew Burgin Secretary, Coalition of Resistance
Romayne Phoenix Chair, Coalition of Resistance
Imran Khan Co-chair, People's Charter
John Hendy Co-chair, People's Charter
Frank Cooper President, National Pensioners Convention
Tariq Ali
Owen Jones
Lee Jasper Black Activists Rising Against Cuts
Paul Mackney Vice-chair, Coalition of Resistance
James Meadway Senior economist, New Economics Foundation
Kate Hudson
Lindsey German
Rachel Newton Convenor, People's Charter
Sean Rilla Razka President-elect, ULU
Pete Murry Green party trade union group
Peter Allen Convenor, Green Left
Patrick Sikorski RMT
Chris Bambery
Clare Solomon Co-editor Springtime: The New Student Rebellions
Cherry Sewell Coalition of Resistance
Cat Boyd Chair, Coalition of Resistance Glasgow
Σάββατο 21 Ιανουαρίου 2012
Μαθαίνοντας από το ξυπόλητο κίνημα
http://www.ted.com/talks/lang/
και γι αυτούς που προτιμούν το γραπτό λόγο αντέγραψα τους υπότιτλους από το πλάι:
Θέλω να σας μεταφέρω σ' έναν άλλο κόσμο. Θέλω να μοιραστώ μια ερωτική ιστορία 45 ετών με τους φτωχούς που ζουν με λιγότερα από ένα δολάριο την ημέρα. Έλαβα μια πολύ ελιτίστικη, σνομπ, κι ακριβή εκπαίδευση στην Ινδία, κι αυτό σχεδόν με κατέστρεψε. Ήμουν έτοιμος να γίνω διπλωμάτης, δάσκαλος, γιατρός - όλα στο πιάτο. Μπορεί να μη μου φαίνεται, αλλά ήμουν πρωταθλητής Ινδίας στο σκουός για τρία χρόνια. (Γέλια) Όλος ο κόσμος είχε στρωθεί μπροστά μου. Όλα ήταν στα πόδια μου. Δεν μπορούσα να κάνω λάθος. Έπειτα, από περιέργεια, σκέφτηκα πως θα ήθελα να πάω να μείνω και να εργαστώ σ' ένα χωριό, και να δω και πως είναι.
Έτσι το 1965, πήγα στο Μπιχάρ της Ινδίας την εποχή του χειρότερου λιμού στην περιοχή. και είδα, για πρώτη φορά, πείνα, θάνατο, ανθρώπους να πεθαίνουν από ασιτία. Άλλαξε τη ζωή μου. Γύρισα πίσω στο σπίτι, και είπα στη μητέρα μου: «Θέλω να πάω να ζήσω και να εργαστώ σ' ένα χωριό». Η μητέρα μου έπεσε σε κώμα. (Γέλια) «Τι είν' αυτά;Όλος ο κόσμος είναι στρωμένος στα πόδια σου, σε περιμένουν οι καλύτερες δουλειές, κι εσύ θέλεις να πας να δουλέψεις σε χωριό; Είσαι με τα καλά σου;»Απάντησα πως «Πήρα την καλύτερη εκπαίδευση. Μ' έκανε να σκεφτώ κι ήθελα ν' ανταποδώσω κι εγώ με τον τρόπο μου». «Τι θα κάνεις στο χωριό; Δεν έχει δουλειές, ούτε χρήματα, ούτε ασφάλεια, ούτε προοπτικές». Είπα: «Θέλω να ζήσω ανοίγοντας πηγάδια για πέντε χρόνια». «Ν' ανοίγεις πηγάδια για πέντε χρόνια; Πήγες στο πιο ακριβό σχολείο και κολέγιο της Ινδίας, και θέλεις ν' ανοίγεις πηγάδια για πέντε χρόνια;» Έκανε να μου μιλήσει πάρα πολύ καιρό, επειδή πίστευε πως απογοήτευσα την οικογένειά μου.
Έπειτα όμως είδα τις εξαιρετικές γνώσεις και δεξιότητες που διαθέτουν οι πολύ φτωχοί άνθρωποι,που δεν εντάσσονται ποτέ στην επικρατούσα τάση -που δεν αναγνωρίζονται ποτέ, δεν εκτιμώνται, δεν εφαρμόζονται σε ευρεία κλίμακα. Σκέφτηκα να ιδρύσω ένα Ξυπόλητο Κολέγιο - ένα κολέγιο μόνο για φτωχούς. Το κολέγιο θα εκπροσωπούσε όσα θεωρούν σημαντικά οι φτωχοί. Πήγα σ' αυτό το χωριό για πρώτη φορά. Οι γέροντες ήρθαν και μου είπαν: «Σε κυνηγάει η αστυνομία;» Είπα «Όχι».(Γέλια) «Απέτυχες στις εξετάσεις;» Είπα «Όχι». «Δεν βρήκες θέση στο δημόσιο;» Είπα «Όχι». «Τι κάνεις εδώ; Γιατί είσαι εδώ; Το εκπαιδευτικό σύστημα στην Ινδία σε στρέφει προς το Παρίσι, το Νέο Δελχί και τη Ζυρίχη· τι κάνεις σ' αυτό το χωριό; Μήπως έχεις κάποιο κουσούρι και δεν μας το λες;» Είπα «Όχι, θέλω να ιδρύσω ένα κολέγιο μόνο για τους φτωχούς.Το κολέγιο θα εκπροσωπεί αυτά που θεωρούν σημαντικά οι φτωχοί».
Έτσι οι γέροντες μου έδωσαν κάποιες πολύ καλές και σημαντικές συμβουλές: «Σε παρακαλούμε μην φέρεις κανέναν με πτυχίο και προσόντα στο κολέγιό σου». Γι' αυτό πρόκειται για το μόνο κολέγιο στην Ινδία όπου αν έχεις διδακτορικό ή μεταπτυχιακό,δεν γίνεσαι δεκτός. Πρέπει να θεωρείσαι αποτυχημένος, περιθωριακός, ή ανεπαρκής για να έρθεις στο κολέγιό μας. Πρέπει να εργάζεσαι με τα χέρια σου. Πρέπει να έχεις την αξιοπρέπεια της εργασίας. Πρέπει να δείξεις πως έχεις μια ικανότητα που μπορείς να προσφέρεις παρέχοντας μια υπηρεσία στην κοινότητα. Έτσι ιδρύσαμε το Ξυπόλητο Κολέγιο κι επαναπροσδιορίσαμε τον επαγγελματισμό.
Ποιος είναι επαγγελματίας; Επαγγελματίας είναι αυτός που έχει έναν συνδυασμό ικανότητας,αυτοπεποίηθησης και πίστης. Ένας ραβδοσκόπος είναι επαγγελματίας. Μια παραδοσιακή μαμή είναι επαγγελματίας. Ο παραδοσιακός αγγειοπλάστης είναι επαγγελματίας. Αυτοί είναι επαγγελματίες σ' όλο τον κόσμο. Τους βρίσκετε σε κάθε δυσπρόσιτο χωριό σ' όλο τον κόσμο. Σκεφτήκαμε πως αυτοί οι άνθρωποι πρέπει να αναγνωριστούν και να δείξουν πως οι γνώσεις και οι δεξιότητες που έχουν έχουν οικουμενική αξία. Πρέπει να χρησιμοποιηθούν, να εφαρμοστούν, πρέπει να παρουσιαστούν στον κόσμο παραέξω - αυτές οι γνώσεις και οι δεξιότητες που είναι επίκαιρες ακόμη και σήμερα.
Το κολέγιο λειτουργεί ακολουθώντας το πρότυπο ζωής κι εργασίας του Μαχάτμα Γκάντι. Τρως στο πάτωμα, κοιμάσαι στο πάτωμα, εργάζεσαι στο πάτωμα. Δεν υπάρχουν συμβόλαια - γραπτά συμβόλαια. Μπορείτε να μείνετε μαζί μου για 20 χρόνια, ή να φύγετε αύριο. Κανείς δεν μπορεί να βγάλει πάνω από 100 δολάρια το μήνα. Αν έρχεστε για τα χρήματα, μην έρθετε στο Ξυπόλητο Κολέγιο.Αν έρχεστε για τη δουλειά και την πρόκληση, ελάτε στο Ξυπόλητο Κολέγιο. Εδώ θέλουμε να προσπαθήσετε να δημιουργήσετε ιδέες. Όποια ιδέα κι αν έχετε, ελάτε να τη δοκιμάσετε. Δεν έχει σημασία αν αποτύχετε. Ταλαιπωρημένοι και καταπονημένοι, ξαναδοκιμάζετε. Είναι το μόνο κολέγιο όπου δάσκαλος είναι ο μαθητής κι ο μαθητής είναι δάσκαλος. Είναι το μόνο κολέγιο στο οποίο δεν δίνουμε πτυχίο. Πιστοποιείστε από την κοινότητα που εξυπηρετείτε. Δεν χρειάζεστε ένα χαρτί να κρεμάσετε στον τοίχο για να δείχνετε πως είστε μηχανικός.
Όταν το είπα αυτό, μου απάντησαν: «Δείξε μας τι είναι εφικτό. Τι κάνεις; Όλα αυτά είναι ανοησίες αν δεν μπορείς να τα δείξεις στην πράξη». Έτσι χτίσαμε το πρώτο Ξυπόλητο Κολέγιο το 1986. Χτίστηκε από 12 Ξυπόλητους αρχιτέκτονες που δεν ξέρουν γραφή κι ανάγνωση, κόστισε 1,50 δολάριο το τ.μ. 150 άνθρωποι έζησαν εκεί, δούλεψαν εκεί. Κέρδισαν το Βραβείο Αρχιτεκτονικής Αγά Χαν, το 2002. Έπειτα όμως υποπτεύθηκαν πως υπήρχε αρχιτέκτονας από πίσω. «Ναι, έκαναν τα αρχιτεκτονικά σχέδια» είπα,αλλά οι Ξυπόλητοι αρχιτέκτονες κατασκεύασαν το κολέγιο». Ήμασταν οι μόνοι που επέστρεψαν το βραβείο των 50.000 δολαρίων, επειδή δεν μας πίστευαν και σκεφτήκαμε πως συκοφαντούσαν τους Ξυπόλητους αρχιτέκτονες της Τιλόνια.
Ρώτησα έναν δασολόγο - ειδικευμένος εμπειρογνώμονας με χαρτιά και ισχύ. Του είπα «Τι μπορείς να φυτέψεις σ' αυτό το μέρος;» Έριξε μια ματιά στο έδαφος και είπε «Ξέχασέ το. Δεν γίνεται.Δεν αξίζει τον κόπο. Βραχώδες έδαφος, χωρίς νερό».Βρέθηκα σε δύσκολη θέση και είπα: «Εντάξει, θα πάω στον γέροντα στο χωριό και θα του πω 'τι να καλλιεργήσω σ' αυτό το σημείο;'» Με κοίταξε ήρεμα και μου είπε: «Θα φυτέψεις αυτό κι αυτό, θα βάλεις κι εκείνο και θα λειτουργήσει». Έτσι είναι σήμερα.
Ανέβηκα στη στέγη και όλες οι γυναίκες μου είπαν «Φύγε! Οι άντρες πρέπει να φύγουν! Δε θέλουμε να μοιραστούμε αυτήν την τεχνολογία μαζί τους.Στεγανοποιούμε την στέγη». (Γέλια) Έχει λίγο ζαχαρότευτλο, κάποια φυτά και κάποια άλλα πράγματα που δεν ξέρω. Αλλά δεν στάζει. Δεν έχει παρουσιαστεί διαρροή από το 1986. Αυτήν την τεχνολογία, οι γυναίκες δεν την μοιράζονται με τους άνδρες.
(Γέλια)
Είναι το μόνο κολέγιο που ηλεκτροδοτείται πλήρως από τον ήλιο. Όλη η ενέργεια προέρχεται από τον ήλιο. Πάνελ 45 κιλοβάτ στην οροφή και όλα λειτουργούν από τον ήλιο για τα επόμενα 25 χρόνια.Όσο ο ήλιος λάμπει, δεν θα έχουμε πρόβλημα με την ενέργεια. Το ωραίο όμως είναι πως εγκαταστάθηκαναπό έναν ιερέα, έναν Ινδουιστή ιερέα, που έχει πάει μόνο οκτώ χρόνια στο δημοτικό -- δεν έχει πάει ποτέ σχολείο, δεν έχει πάει ποτέ στο κολέγιο. Ξέρει περισσότερα για την ηλιακή ενέργεια από οποιονδήποτε άλλον γνωρίζω στον κόσμο, εγγυημένα.
Το φαγητό, αν έρθετε στο Ξυπόλητο Κολέγιο,μαγειρεύεται με ηλιακή ενέργεια. Αυτοί που κατασκεύασαν την ηλιακή αυτή κουζίνα είναι γυναίκες, αγράμματες γυναίκες, που κατασκεύασαντην πιο εξελιγμένη ηλιακή κουζίνα. Είναι μια παραβολική ηλιακή κουζίνα. Δυστυχώς, είναι σχεδόν Γερμανίδες, τόσο σχολαστικές. (Γέλια) Δεν θα βρείτε πουθενά Ινδές τόσο σχολαστικές. Μπορούν να φτιάξουν αυτή την κουζίνα μέχρι την τελευταία της λεπτομέρεια. Παράγει 60 γεύματα, δύο φορές τη μέρα, με ηλιακή ενέργεια.
Έχουμε οδοντίατρο -- είναι μια γιαγιά, αμόρφωτη, που είναι οδοντίατρος. Περιποιείται τα δόντια 7.000 παιδιών. Ξυπόλητη τεχνολογία: αυτό έγινε το 1986 -κανένας μηχανικός ή αρχιτέκτονας δεν το σκέφτηκε- αλλά μαζεύουμε το νερό της βροχής από τις στέγες.Πολύ ελάχιστο νερό πάει χαμένο. Όλες οι στέγες συνδέονται υπόγεια με μια δεξαμενή 400.000 λίτρων,και δεν πάει χαμένο το νερό. Αν έχουμε τέσσερα χρόνια ξηρασία, θα συνεχίσουμε να έχουμε νερό στον καταυλισμό, επειδή μαζεύουμε το νερό της βροχής.
60 τοις εκατό των παιδιών, δεν πηγαίνουν σχολείο,επειδή πρέπει να φροντίζουν τα ζώα -πρόβατα, κατσίκες-- να κάνουν δουλειές του σπιτιού.Σκεφτήκαμε ν' αρχίσουμε ένα νυχτερινό σχολείο για τα παιδιά. Επειδή από τα νυχτερινά σχολεία της Τιλόνια, έχουν περάσει πάνω από 75.000 παιδιά.Επειδή έγιναν για τη διευκόλυνση του παιδιού· όχι για την ευκολία του δάσκαλου. Και τι διδάσκουμε σ' αυτά τα σχολεία; Δημοκρατία, συμμετοχή στα κοινά,πώς να μετρήσεις τη γη σου, τι πρέπει να κάνεις αν σε συλλάβουν, τι πρέπει να κάνεις αν αρρωστήσει το ζώο σου. Αυτά διδάσκουμε στα νυχτερινά σχολεία.Όλα τα σχολεία έχουν ηλιακή ενέργεια.
Κάθε πέντε χρόνια έχουμε εκλογές. Παιδιά από έξι έως δεκατεσσάρων ετών συμμετέχουν σε μια δημοκρατική διαδικασία, και εκλέγουν πρωθυπουργό. Η πρωθυπουργός είναι 12 ετών.Προσέχει 20 γίδες το πρωί, αλλά το βράδυ είναι πρωθυπουργός. Έχει υπουργικό συμβούλιο,υπουργό παιδείας, υπουργό ενέργειας, υπουργό υγείας. Παρακολουθούν και εποπτεύουν 150 σχολεία, 7.000 παιδιά. Πήρε το Παγκόσμιο Παιδικό Βραβείο πριν από 5 χρόνια, και πήγε στη Σουηδία.Πρώτη φορά που έφυγε από το χωριό της. Δεν είχε δει ποτέ τη Σουηδία. Δεν μαγεύτηκε καθόλου από όσα συνέβαιναν. Η βασίλισσα της Σουηδίας, που ήταν εκεί, γύρισε και μου είπε: «Μπορείς να ρωτήσεις αυτό το παιδί, από πού αντλεί την αυτοπεποίθηση της; Είναι μόνο 12 ετών, και δεν ενθουσιάζεται με τίποτα». Το κορίτσι, που στέκεται στ' αριστερά της, γύρισε σε μένα, κοίταξε τη βασίλισσα στα μάτια και είπε: «Πες της σε παρακαλώ, πως είμαι η πρωθυπουργός».
(Γέλια)
και γι αυτούς που προτιμούν το γραπτό λόγο αντέγραψα τους υπότιτλους από το πλάι:
Θέλω να σας μεταφέρω σ' έναν άλλο κόσμο. Θέλω να μοιραστώ μια ερωτική ιστορία 45 ετών με τους φτωχούς που ζουν με λιγότερα από ένα δολάριο την ημέρα. Έλαβα μια πολύ ελιτίστικη, σνομπ, κι ακριβή εκπαίδευση στην Ινδία, κι αυτό σχεδόν με κατέστρεψε. Ήμουν έτοιμος να γίνω διπλωμάτης, δάσκαλος, γιατρός - όλα στο πιάτο. Μπορεί να μη μου φαίνεται, αλλά ήμουν πρωταθλητής Ινδίας στο σκουός για τρία χρόνια. (Γέλια) Όλος ο κόσμος είχε στρωθεί μπροστά μου. Όλα ήταν στα πόδια μου. Δεν μπορούσα να κάνω λάθος. Έπειτα, από περιέργεια, σκέφτηκα πως θα ήθελα να πάω να μείνω και να εργαστώ σ' ένα χωριό, και να δω και πως είναι.
Έτσι το 1965, πήγα στο Μπιχάρ της Ινδίας την εποχή του χειρότερου λιμού στην περιοχή. και είδα, για πρώτη φορά, πείνα, θάνατο, ανθρώπους να πεθαίνουν από ασιτία. Άλλαξε τη ζωή μου. Γύρισα πίσω στο σπίτι, και είπα στη μητέρα μου: «Θέλω να πάω να ζήσω και να εργαστώ σ' ένα χωριό». Η μητέρα μου έπεσε σε κώμα. (Γέλια) «Τι είν' αυτά;Όλος ο κόσμος είναι στρωμένος στα πόδια σου, σε περιμένουν οι καλύτερες δουλειές, κι εσύ θέλεις να πας να δουλέψεις σε χωριό; Είσαι με τα καλά σου;»Απάντησα πως «Πήρα την καλύτερη εκπαίδευση. Μ' έκανε να σκεφτώ κι ήθελα ν' ανταποδώσω κι εγώ με τον τρόπο μου». «Τι θα κάνεις στο χωριό; Δεν έχει δουλειές, ούτε χρήματα, ούτε ασφάλεια, ούτε προοπτικές». Είπα: «Θέλω να ζήσω ανοίγοντας πηγάδια για πέντε χρόνια». «Ν' ανοίγεις πηγάδια για πέντε χρόνια; Πήγες στο πιο ακριβό σχολείο και κολέγιο της Ινδίας, και θέλεις ν' ανοίγεις πηγάδια για πέντε χρόνια;» Έκανε να μου μιλήσει πάρα πολύ καιρό, επειδή πίστευε πως απογοήτευσα την οικογένειά μου.
Έπειτα όμως είδα τις εξαιρετικές γνώσεις και δεξιότητες που διαθέτουν οι πολύ φτωχοί άνθρωποι,που δεν εντάσσονται ποτέ στην επικρατούσα τάση -που δεν αναγνωρίζονται ποτέ, δεν εκτιμώνται, δεν εφαρμόζονται σε ευρεία κλίμακα. Σκέφτηκα να ιδρύσω ένα Ξυπόλητο Κολέγιο - ένα κολέγιο μόνο για φτωχούς. Το κολέγιο θα εκπροσωπούσε όσα θεωρούν σημαντικά οι φτωχοί. Πήγα σ' αυτό το χωριό για πρώτη φορά. Οι γέροντες ήρθαν και μου είπαν: «Σε κυνηγάει η αστυνομία;» Είπα «Όχι».(Γέλια) «Απέτυχες στις εξετάσεις;» Είπα «Όχι». «Δεν βρήκες θέση στο δημόσιο;» Είπα «Όχι». «Τι κάνεις εδώ; Γιατί είσαι εδώ; Το εκπαιδευτικό σύστημα στην Ινδία σε στρέφει προς το Παρίσι, το Νέο Δελχί και τη Ζυρίχη· τι κάνεις σ' αυτό το χωριό; Μήπως έχεις κάποιο κουσούρι και δεν μας το λες;» Είπα «Όχι, θέλω να ιδρύσω ένα κολέγιο μόνο για τους φτωχούς.Το κολέγιο θα εκπροσωπεί αυτά που θεωρούν σημαντικά οι φτωχοί».
Έτσι οι γέροντες μου έδωσαν κάποιες πολύ καλές και σημαντικές συμβουλές: «Σε παρακαλούμε μην φέρεις κανέναν με πτυχίο και προσόντα στο κολέγιό σου». Γι' αυτό πρόκειται για το μόνο κολέγιο στην Ινδία όπου αν έχεις διδακτορικό ή μεταπτυχιακό,δεν γίνεσαι δεκτός. Πρέπει να θεωρείσαι αποτυχημένος, περιθωριακός, ή ανεπαρκής για να έρθεις στο κολέγιό μας. Πρέπει να εργάζεσαι με τα χέρια σου. Πρέπει να έχεις την αξιοπρέπεια της εργασίας. Πρέπει να δείξεις πως έχεις μια ικανότητα που μπορείς να προσφέρεις παρέχοντας μια υπηρεσία στην κοινότητα. Έτσι ιδρύσαμε το Ξυπόλητο Κολέγιο κι επαναπροσδιορίσαμε τον επαγγελματισμό.
Ποιος είναι επαγγελματίας; Επαγγελματίας είναι αυτός που έχει έναν συνδυασμό ικανότητας,αυτοπεποίηθησης και πίστης. Ένας ραβδοσκόπος είναι επαγγελματίας. Μια παραδοσιακή μαμή είναι επαγγελματίας. Ο παραδοσιακός αγγειοπλάστης είναι επαγγελματίας. Αυτοί είναι επαγγελματίες σ' όλο τον κόσμο. Τους βρίσκετε σε κάθε δυσπρόσιτο χωριό σ' όλο τον κόσμο. Σκεφτήκαμε πως αυτοί οι άνθρωποι πρέπει να αναγνωριστούν και να δείξουν πως οι γνώσεις και οι δεξιότητες που έχουν έχουν οικουμενική αξία. Πρέπει να χρησιμοποιηθούν, να εφαρμοστούν, πρέπει να παρουσιαστούν στον κόσμο παραέξω - αυτές οι γνώσεις και οι δεξιότητες που είναι επίκαιρες ακόμη και σήμερα.
Το κολέγιο λειτουργεί ακολουθώντας το πρότυπο ζωής κι εργασίας του Μαχάτμα Γκάντι. Τρως στο πάτωμα, κοιμάσαι στο πάτωμα, εργάζεσαι στο πάτωμα. Δεν υπάρχουν συμβόλαια - γραπτά συμβόλαια. Μπορείτε να μείνετε μαζί μου για 20 χρόνια, ή να φύγετε αύριο. Κανείς δεν μπορεί να βγάλει πάνω από 100 δολάρια το μήνα. Αν έρχεστε για τα χρήματα, μην έρθετε στο Ξυπόλητο Κολέγιο.Αν έρχεστε για τη δουλειά και την πρόκληση, ελάτε στο Ξυπόλητο Κολέγιο. Εδώ θέλουμε να προσπαθήσετε να δημιουργήσετε ιδέες. Όποια ιδέα κι αν έχετε, ελάτε να τη δοκιμάσετε. Δεν έχει σημασία αν αποτύχετε. Ταλαιπωρημένοι και καταπονημένοι, ξαναδοκιμάζετε. Είναι το μόνο κολέγιο όπου δάσκαλος είναι ο μαθητής κι ο μαθητής είναι δάσκαλος. Είναι το μόνο κολέγιο στο οποίο δεν δίνουμε πτυχίο. Πιστοποιείστε από την κοινότητα που εξυπηρετείτε. Δεν χρειάζεστε ένα χαρτί να κρεμάσετε στον τοίχο για να δείχνετε πως είστε μηχανικός.
Όταν το είπα αυτό, μου απάντησαν: «Δείξε μας τι είναι εφικτό. Τι κάνεις; Όλα αυτά είναι ανοησίες αν δεν μπορείς να τα δείξεις στην πράξη». Έτσι χτίσαμε το πρώτο Ξυπόλητο Κολέγιο το 1986. Χτίστηκε από 12 Ξυπόλητους αρχιτέκτονες που δεν ξέρουν γραφή κι ανάγνωση, κόστισε 1,50 δολάριο το τ.μ. 150 άνθρωποι έζησαν εκεί, δούλεψαν εκεί. Κέρδισαν το Βραβείο Αρχιτεκτονικής Αγά Χαν, το 2002. Έπειτα όμως υποπτεύθηκαν πως υπήρχε αρχιτέκτονας από πίσω. «Ναι, έκαναν τα αρχιτεκτονικά σχέδια» είπα,αλλά οι Ξυπόλητοι αρχιτέκτονες κατασκεύασαν το κολέγιο». Ήμασταν οι μόνοι που επέστρεψαν το βραβείο των 50.000 δολαρίων, επειδή δεν μας πίστευαν και σκεφτήκαμε πως συκοφαντούσαν τους Ξυπόλητους αρχιτέκτονες της Τιλόνια.
Ρώτησα έναν δασολόγο - ειδικευμένος εμπειρογνώμονας με χαρτιά και ισχύ. Του είπα «Τι μπορείς να φυτέψεις σ' αυτό το μέρος;» Έριξε μια ματιά στο έδαφος και είπε «Ξέχασέ το. Δεν γίνεται.Δεν αξίζει τον κόπο. Βραχώδες έδαφος, χωρίς νερό».Βρέθηκα σε δύσκολη θέση και είπα: «Εντάξει, θα πάω στον γέροντα στο χωριό και θα του πω 'τι να καλλιεργήσω σ' αυτό το σημείο;'» Με κοίταξε ήρεμα και μου είπε: «Θα φυτέψεις αυτό κι αυτό, θα βάλεις κι εκείνο και θα λειτουργήσει». Έτσι είναι σήμερα.
Ανέβηκα στη στέγη και όλες οι γυναίκες μου είπαν «Φύγε! Οι άντρες πρέπει να φύγουν! Δε θέλουμε να μοιραστούμε αυτήν την τεχνολογία μαζί τους.Στεγανοποιούμε την στέγη». (Γέλια) Έχει λίγο ζαχαρότευτλο, κάποια φυτά και κάποια άλλα πράγματα που δεν ξέρω. Αλλά δεν στάζει. Δεν έχει παρουσιαστεί διαρροή από το 1986. Αυτήν την τεχνολογία, οι γυναίκες δεν την μοιράζονται με τους άνδρες.
(Γέλια)
Είναι το μόνο κολέγιο που ηλεκτροδοτείται πλήρως από τον ήλιο. Όλη η ενέργεια προέρχεται από τον ήλιο. Πάνελ 45 κιλοβάτ στην οροφή και όλα λειτουργούν από τον ήλιο για τα επόμενα 25 χρόνια.Όσο ο ήλιος λάμπει, δεν θα έχουμε πρόβλημα με την ενέργεια. Το ωραίο όμως είναι πως εγκαταστάθηκαναπό έναν ιερέα, έναν Ινδουιστή ιερέα, που έχει πάει μόνο οκτώ χρόνια στο δημοτικό -- δεν έχει πάει ποτέ σχολείο, δεν έχει πάει ποτέ στο κολέγιο. Ξέρει περισσότερα για την ηλιακή ενέργεια από οποιονδήποτε άλλον γνωρίζω στον κόσμο, εγγυημένα.
Το φαγητό, αν έρθετε στο Ξυπόλητο Κολέγιο,μαγειρεύεται με ηλιακή ενέργεια. Αυτοί που κατασκεύασαν την ηλιακή αυτή κουζίνα είναι γυναίκες, αγράμματες γυναίκες, που κατασκεύασαντην πιο εξελιγμένη ηλιακή κουζίνα. Είναι μια παραβολική ηλιακή κουζίνα. Δυστυχώς, είναι σχεδόν Γερμανίδες, τόσο σχολαστικές. (Γέλια) Δεν θα βρείτε πουθενά Ινδές τόσο σχολαστικές. Μπορούν να φτιάξουν αυτή την κουζίνα μέχρι την τελευταία της λεπτομέρεια. Παράγει 60 γεύματα, δύο φορές τη μέρα, με ηλιακή ενέργεια.
Έχουμε οδοντίατρο -- είναι μια γιαγιά, αμόρφωτη, που είναι οδοντίατρος. Περιποιείται τα δόντια 7.000 παιδιών. Ξυπόλητη τεχνολογία: αυτό έγινε το 1986 -κανένας μηχανικός ή αρχιτέκτονας δεν το σκέφτηκε- αλλά μαζεύουμε το νερό της βροχής από τις στέγες.Πολύ ελάχιστο νερό πάει χαμένο. Όλες οι στέγες συνδέονται υπόγεια με μια δεξαμενή 400.000 λίτρων,και δεν πάει χαμένο το νερό. Αν έχουμε τέσσερα χρόνια ξηρασία, θα συνεχίσουμε να έχουμε νερό στον καταυλισμό, επειδή μαζεύουμε το νερό της βροχής.
60 τοις εκατό των παιδιών, δεν πηγαίνουν σχολείο,επειδή πρέπει να φροντίζουν τα ζώα -πρόβατα, κατσίκες-- να κάνουν δουλειές του σπιτιού.Σκεφτήκαμε ν' αρχίσουμε ένα νυχτερινό σχολείο για τα παιδιά. Επειδή από τα νυχτερινά σχολεία της Τιλόνια, έχουν περάσει πάνω από 75.000 παιδιά.Επειδή έγιναν για τη διευκόλυνση του παιδιού· όχι για την ευκολία του δάσκαλου. Και τι διδάσκουμε σ' αυτά τα σχολεία; Δημοκρατία, συμμετοχή στα κοινά,πώς να μετρήσεις τη γη σου, τι πρέπει να κάνεις αν σε συλλάβουν, τι πρέπει να κάνεις αν αρρωστήσει το ζώο σου. Αυτά διδάσκουμε στα νυχτερινά σχολεία.Όλα τα σχολεία έχουν ηλιακή ενέργεια.
Κάθε πέντε χρόνια έχουμε εκλογές. Παιδιά από έξι έως δεκατεσσάρων ετών συμμετέχουν σε μια δημοκρατική διαδικασία, και εκλέγουν πρωθυπουργό. Η πρωθυπουργός είναι 12 ετών.Προσέχει 20 γίδες το πρωί, αλλά το βράδυ είναι πρωθυπουργός. Έχει υπουργικό συμβούλιο,υπουργό παιδείας, υπουργό ενέργειας, υπουργό υγείας. Παρακολουθούν και εποπτεύουν 150 σχολεία, 7.000 παιδιά. Πήρε το Παγκόσμιο Παιδικό Βραβείο πριν από 5 χρόνια, και πήγε στη Σουηδία.Πρώτη φορά που έφυγε από το χωριό της. Δεν είχε δει ποτέ τη Σουηδία. Δεν μαγεύτηκε καθόλου από όσα συνέβαιναν. Η βασίλισσα της Σουηδίας, που ήταν εκεί, γύρισε και μου είπε: «Μπορείς να ρωτήσεις αυτό το παιδί, από πού αντλεί την αυτοπεποίθηση της; Είναι μόνο 12 ετών, και δεν ενθουσιάζεται με τίποτα». Το κορίτσι, που στέκεται στ' αριστερά της, γύρισε σε μένα, κοίταξε τη βασίλισσα στα μάτια και είπε: «Πες της σε παρακαλώ, πως είμαι η πρωθυπουργός».
(Γέλια)
Πέμπτη 5 Ιανουαρίου 2012
Δίνω πλέον την ύστατη μάχη μου...
Συνέντευξη στον Θοδωρή Αντωνόπουλο
Ακούγεστε απαισιόδοξος.
Είμαι, διότι βλέπω, δυστυχώς, να τρεμοσβήνει η σπίθα που μεταμορφώνει τον άνθρωπο από σκλάβο σε επαναστάτη, από οπαδό σε πολίτη. Στην εποχή μου η εξουσία ασκούσε βία στο κορμί μας. Σήμερα κάνει «λοβοτομή», μας καθιστά άβουλα αντικείμενα παραγωγής και κατανάλωσης προϊόντων. Την οποία κατανάλωση βεβαίως προωθεί η διαφήμιση, ένα καρκίνωμα που καβαλά σε κάθε δημιουργία τσαλαπατώντας την ανθρώπινη σκέψη. Ένα παρασιτικό, χυδαίο φαινόμενο, που ουδείς ενοχλείται γιατί κρατά απ’ το λαιμό τα ΜΜΕ.
Δηλαδή, δεν υπάρχει ελπίδα;
Καμιά χώρα σήμερα δεν μπορεί να ονειρεύεται ένα ελεύθερο μέλλον. Πώς να πείσεις την Τουρκία, π.χ., να μη χτίσει πυρηνικά εργοστάσια που σε περίπτωση ατυχήματος θα κάνουν όλους τους γείτονές της «ραδιενεργούς»; Και μην ακούτε τα περί ασφαλούς πυρηνικής ενέργειας, κολοκύθια στο πάτερο είναι! Ή πώς να πείσεις την BP να μην κάνει γεωτρήσεις στον Κόλπο του Μεξικού, όταν το μόνο που τη νοιάζει είναι πόσα σεντς θα κοστίσει την ώρα η αποκατάσταση της τεράστιας διαρροής; Η κοινωνία, βεβαίως, μεταβάλλεται – και μέσα στην κρίση η σπίθα που λέγαμε μπορεί να γίνει φλόγα, ανεβάζοντας το λαό στο επίπεδο της ιστορικής του συνείδησης. Έτσι, ναι, ίσως υπάρξει ελπίδα. Από πεφωτισμένους ηγέτες και σωτήρες χορτάσαμε!
Τι να κάνουμε με το χρέος της χώρας, να το πληρώσουμε ή όχι;
Δεν ξέρω, δεν είμαι οικονομολόγος. Ανεξάρτητα όμως από αυτό, χρειάζεται να αλλάξουμε. Να αποσυμφορήσουμε την Αθήνα, να τονώσουμε την επαρχία, να ξαναβρούμε τις αξίες τού ευ ζην, να στραφούμε σε άλλες μορφές κοινωνικής οργάνωσης. Ήδη ακούω για πρωτοβουλίες νέων αγροτών στη Θεσσαλία και αλλού, που έχουν καταργήσει το χρήμα κι ανταλλάζουν προϊόντα και υπηρεσίες.
«Η αστική δημοκρατία είναι ένας σκελετός» είχατε πει. Υπάρχει, όμως, αξιόπιστη εναλλακτική;
Κοιτάξτε, το σύστημα δεν ανατρέπεται συνολικά. Σπάει, όμως, σε μικρά κομμάτια κι έτσι μπορεί να το ελέγξουμε. Το πρόβλημα δεν είναι να κατακτήσουμε πολλές μικρές ελευθερίες, όπως έλεγε ο Μαρκούζε, αλλά να ανατρέψουμε κατ’ αρχήν το κομμάτι του συστήματος που έχουμε εσωτερικεύσει. Μόνη διέξοδος είναι η ολιστική οικολογική σκέψη, φιλοσοφία, συμπεριφορά. Η πραγματική οικολογία καταργεί την εξουσία, προωθεί την άμεση δημοκρατία, την αποκέντρωση, τις μικρές αλληλέγγυες κοινότητες, την εναλλακτική τεχνολογία.
Με τους έλληνες Πράσινους έχετε επαφές;
Είχα, αλλά διαφωνούμε – γιατί η οικολογία, πιστεύω, αξίζει μόνον ως αυθόρμητο κίνημα, διαφορετικά ενσωματώνεται στο σύστημα. Καλός ο ακτιβισμός, αλλά δεν αρκεί. Χρειάζεται να γίνει τρόπος σκέψης και ζωής του καθενός. Και, κατ’ αρχήν, οικολογία και ανθρωποκεντρισμός δεν συμβιβάζονται.
Η Αριστερά;
Δεν ξέρω τι σημαίνει πια Αριστερά. Οι ταμπέλες; Τα λάβαρα; Η Αριστερά που γνώρισα πάλευε με τον πολιτισμό και, όταν χρειάστηκε, με το τουφέκι. Πάλευε, έστω, με τα λάθη της. Σήμερα, όμως, δεν παράγει τίποτε. Στον Συνασπισμό τριάντα χρόνια τώρα σκοτώνονται – ξεφτίλα. Στο ΚΚΕ βγαίνει η Αλέκα και μιλά λες και διαβάζει έκθεση της β’ λυκείου…
Έχουμε, όμως, ακόμα «αντάρτικο» – πόλεων…
Το «αντάρτικο» αυτό, η τρομοκρατία που λέμε, πιθανόν να χρησιμοποιείται από κάποιους κύκλους, πιθανόν να είναι απλώς κάποια τρελόπαιδα – δεν εννοώ, βέβαια, τους δολοφόνους. Αλλά δεν είμαστε στον 19ο αιώνα. Αν είστε μάγκες, αντί να σπάτε βιτρίνες και να βάζετε γκαζάκια, κατακτήστε την τεχνολογία, σπάστε τους κωδικούς των τραπεζών και μοιράστε τα λεφτά στον κόσμο.
Είπατε κάποτε «ευτυχώς που δεν νικήσαμε», αναφερόμενος στον Εμφύλιο.
Ναι, γιατί αλλιώς θα ήμασταν πολλές δεκαετίες πίσω – και όσοι σκεφτόμαστε διαφορετικά θα βλέπαμε τα ραδίκια ανάποδα! Θυμάμαι τους καθοδηγητές… καθίκια σκέτα. Αυτοί υπουργοί; Θεός φυλάξοι!
«Ο έρωτας είναι το πιο προσωπικό καταφύγιο του ανθρώπου, η πιο απελευθερωτική του διαδικασία» έχετε πει. Θα μας έσωζε, πιστεύετε, ο έρωτας;
Στα χρόνια της χολέρας πού να τον βρεις τον έρωτα! Σεξ βρίσκεις άφθονο, πορνό επίσης, έρωτα όμως… Ο άνθρωπος γίνεται μονοσήμαντος, αποσυναισθηματοποιείται, αποξηραίνεται εσωτερικά από το άγχος μιας βάρβαρης, ανήθικης πραγματικότητας. Το σύστημα καθαγιάζει τη βία και τον πόλεμο και ενοχοποιεί τον έρωτα, τη φωτιά της ζωής… έγραφε ο Μπορίς Βιάν. Είναι, βλέπεις, αντιπαραγωγικός και δυνάμει ανατρεπτικός. Η σεξουαλική απελευθέρωση κατάντησε ένα καταναλωτικό αλισβερίσι, το σεξ έγινε εμπόρευμα, όπως και η αμφισβήτηση – δες τον Τσε…
Ελάχιστοι παλιοί αριστεροί ύμνησαν τον έρωτα όπως εσείς. Είχατε «τολμήσει» να μιλήσετε ακόμα και στο περιοδικό «Κράξιμο» της τραβεστί Πάολας…
Ναι, υπήρξαν εποχές που η Αριστερά υπήρξε συντηρητική, σεμνότυφη. Εγώ δεν έγινα κομπλεξικός, γιατί από μικρό με αγαπούσαν οι γυναίκες! Με τη Ρηνιώ είμαστε μαζί 47 χρόνια κι ακόμα αγαπιόμαστε. Ούτε χαλιόμουνα ποτέ με το πώς τη βρίσκει ο καθένας, ο έρωτας είναι παντού και πάντα ίδιος. Ο ερωτευμένος ανθίζει, μεταβάλλεται, ο έρωτας είναι πολιτισμός και προϋπόθεση ελευθερίας, θέλει όμως χώρο σε μυαλό και ψυχή για να υπάρξει.
Τι σας κράτησε, αλήθεια, ζωντανό τα χρόνια της φυλακής;
Η πεποίθηση ότι συμμετείχα σε ένα παγκόσμιο όνειρο. Νομίζαμε πως πλάθαμε ιστορία. Ήμασταν πλούσιοι σε ψευδαισθήσεις, βλέπαμε ακόμα και τους βασανιστές με επιείκεια. Αυτή η ιδεολογία ως άρωμα ενός νέου κόσμου με κράτησε άνθρωπο. Δίχως κακία, δίχως μίσος, αλλά με κάποια σοφία, που ωστόσο μοιάζει άχρηστη πλέον… Γι’ αυτό και απελπίζομαι βλέποντας σημερινά παιδιά να αντιγράφουν πολιτικά τη γενιά μου – μα τίποτα καινούργιο δεν υπάρχει;
Δορυφόροι-κατάσκοποι, συστήματα παρακολούθησης, κάμερες παντού… Βαδίζουμε, λέτε, σε μια κοινωνία οργουελιανή;
Μα έχουμε ξεπεράσει ήδη τον Όργουελ. Ο Χάξλεϊ ακούγεται πιο προχωρημένος, γιατί στη δική του δυστοπία τα βιβλία δεν καίγονται – απλώς δεν ενδιαφέρουν πια τους ανθρώπους.
Με την επίσημη πολιτική δεν ασχολείστε πια;
Όχι, αλλά μήτε έχω αποσυρθεί, όπως με αγένεια μου είπαν κάποτε. Δίνω πλέον την ύστατη μάχη μου. Δεν κατάφερα να αλλάξω το σύστημα, όμως δεν θα επιτρέψω ούτε σ’ αυτό να με αλλάξει. Με ρωτούν άλλοτε πώς αντέχω τη μοναξιά εδώ στο χωριό. Θρασύτατη ερώτηση – η πραγματική μοναξιά είναι στις πόλεις! Έχω τη Ρηνιώ, τους φίλους, τα σκυλιά μου, τα δέντρα και μια κόλλα χαρτί που μπορεί να σε ανοίξει σε περιπέτειες που δεν φαντάζεσαι…
http://redbandiera.blogspot.com/2012/01/blog-post_03.html
Ακούγεστε απαισιόδοξος.
Είμαι, διότι βλέπω, δυστυχώς, να τρεμοσβήνει η σπίθα που μεταμορφώνει τον άνθρωπο από σκλάβο σε επαναστάτη, από οπαδό σε πολίτη. Στην εποχή μου η εξουσία ασκούσε βία στο κορμί μας. Σήμερα κάνει «λοβοτομή», μας καθιστά άβουλα αντικείμενα παραγωγής και κατανάλωσης προϊόντων. Την οποία κατανάλωση βεβαίως προωθεί η διαφήμιση, ένα καρκίνωμα που καβαλά σε κάθε δημιουργία τσαλαπατώντας την ανθρώπινη σκέψη. Ένα παρασιτικό, χυδαίο φαινόμενο, που ουδείς ενοχλείται γιατί κρατά απ’ το λαιμό τα ΜΜΕ.
Δηλαδή, δεν υπάρχει ελπίδα;
Καμιά χώρα σήμερα δεν μπορεί να ονειρεύεται ένα ελεύθερο μέλλον. Πώς να πείσεις την Τουρκία, π.χ., να μη χτίσει πυρηνικά εργοστάσια που σε περίπτωση ατυχήματος θα κάνουν όλους τους γείτονές της «ραδιενεργούς»; Και μην ακούτε τα περί ασφαλούς πυρηνικής ενέργειας, κολοκύθια στο πάτερο είναι! Ή πώς να πείσεις την BP να μην κάνει γεωτρήσεις στον Κόλπο του Μεξικού, όταν το μόνο που τη νοιάζει είναι πόσα σεντς θα κοστίσει την ώρα η αποκατάσταση της τεράστιας διαρροής; Η κοινωνία, βεβαίως, μεταβάλλεται – και μέσα στην κρίση η σπίθα που λέγαμε μπορεί να γίνει φλόγα, ανεβάζοντας το λαό στο επίπεδο της ιστορικής του συνείδησης. Έτσι, ναι, ίσως υπάρξει ελπίδα. Από πεφωτισμένους ηγέτες και σωτήρες χορτάσαμε!
Τι να κάνουμε με το χρέος της χώρας, να το πληρώσουμε ή όχι;
Δεν ξέρω, δεν είμαι οικονομολόγος. Ανεξάρτητα όμως από αυτό, χρειάζεται να αλλάξουμε. Να αποσυμφορήσουμε την Αθήνα, να τονώσουμε την επαρχία, να ξαναβρούμε τις αξίες τού ευ ζην, να στραφούμε σε άλλες μορφές κοινωνικής οργάνωσης. Ήδη ακούω για πρωτοβουλίες νέων αγροτών στη Θεσσαλία και αλλού, που έχουν καταργήσει το χρήμα κι ανταλλάζουν προϊόντα και υπηρεσίες.
«Η αστική δημοκρατία είναι ένας σκελετός» είχατε πει. Υπάρχει, όμως, αξιόπιστη εναλλακτική;
Κοιτάξτε, το σύστημα δεν ανατρέπεται συνολικά. Σπάει, όμως, σε μικρά κομμάτια κι έτσι μπορεί να το ελέγξουμε. Το πρόβλημα δεν είναι να κατακτήσουμε πολλές μικρές ελευθερίες, όπως έλεγε ο Μαρκούζε, αλλά να ανατρέψουμε κατ’ αρχήν το κομμάτι του συστήματος που έχουμε εσωτερικεύσει. Μόνη διέξοδος είναι η ολιστική οικολογική σκέψη, φιλοσοφία, συμπεριφορά. Η πραγματική οικολογία καταργεί την εξουσία, προωθεί την άμεση δημοκρατία, την αποκέντρωση, τις μικρές αλληλέγγυες κοινότητες, την εναλλακτική τεχνολογία.
Με τους έλληνες Πράσινους έχετε επαφές;
Είχα, αλλά διαφωνούμε – γιατί η οικολογία, πιστεύω, αξίζει μόνον ως αυθόρμητο κίνημα, διαφορετικά ενσωματώνεται στο σύστημα. Καλός ο ακτιβισμός, αλλά δεν αρκεί. Χρειάζεται να γίνει τρόπος σκέψης και ζωής του καθενός. Και, κατ’ αρχήν, οικολογία και ανθρωποκεντρισμός δεν συμβιβάζονται.
Η Αριστερά;
Δεν ξέρω τι σημαίνει πια Αριστερά. Οι ταμπέλες; Τα λάβαρα; Η Αριστερά που γνώρισα πάλευε με τον πολιτισμό και, όταν χρειάστηκε, με το τουφέκι. Πάλευε, έστω, με τα λάθη της. Σήμερα, όμως, δεν παράγει τίποτε. Στον Συνασπισμό τριάντα χρόνια τώρα σκοτώνονται – ξεφτίλα. Στο ΚΚΕ βγαίνει η Αλέκα και μιλά λες και διαβάζει έκθεση της β’ λυκείου…
Έχουμε, όμως, ακόμα «αντάρτικο» – πόλεων…
Το «αντάρτικο» αυτό, η τρομοκρατία που λέμε, πιθανόν να χρησιμοποιείται από κάποιους κύκλους, πιθανόν να είναι απλώς κάποια τρελόπαιδα – δεν εννοώ, βέβαια, τους δολοφόνους. Αλλά δεν είμαστε στον 19ο αιώνα. Αν είστε μάγκες, αντί να σπάτε βιτρίνες και να βάζετε γκαζάκια, κατακτήστε την τεχνολογία, σπάστε τους κωδικούς των τραπεζών και μοιράστε τα λεφτά στον κόσμο.
Είπατε κάποτε «ευτυχώς που δεν νικήσαμε», αναφερόμενος στον Εμφύλιο.
Ναι, γιατί αλλιώς θα ήμασταν πολλές δεκαετίες πίσω – και όσοι σκεφτόμαστε διαφορετικά θα βλέπαμε τα ραδίκια ανάποδα! Θυμάμαι τους καθοδηγητές… καθίκια σκέτα. Αυτοί υπουργοί; Θεός φυλάξοι!
«Ο έρωτας είναι το πιο προσωπικό καταφύγιο του ανθρώπου, η πιο απελευθερωτική του διαδικασία» έχετε πει. Θα μας έσωζε, πιστεύετε, ο έρωτας;
Στα χρόνια της χολέρας πού να τον βρεις τον έρωτα! Σεξ βρίσκεις άφθονο, πορνό επίσης, έρωτα όμως… Ο άνθρωπος γίνεται μονοσήμαντος, αποσυναισθηματοποιείται, αποξηραίνεται εσωτερικά από το άγχος μιας βάρβαρης, ανήθικης πραγματικότητας. Το σύστημα καθαγιάζει τη βία και τον πόλεμο και ενοχοποιεί τον έρωτα, τη φωτιά της ζωής… έγραφε ο Μπορίς Βιάν. Είναι, βλέπεις, αντιπαραγωγικός και δυνάμει ανατρεπτικός. Η σεξουαλική απελευθέρωση κατάντησε ένα καταναλωτικό αλισβερίσι, το σεξ έγινε εμπόρευμα, όπως και η αμφισβήτηση – δες τον Τσε…
Ελάχιστοι παλιοί αριστεροί ύμνησαν τον έρωτα όπως εσείς. Είχατε «τολμήσει» να μιλήσετε ακόμα και στο περιοδικό «Κράξιμο» της τραβεστί Πάολας…
Ναι, υπήρξαν εποχές που η Αριστερά υπήρξε συντηρητική, σεμνότυφη. Εγώ δεν έγινα κομπλεξικός, γιατί από μικρό με αγαπούσαν οι γυναίκες! Με τη Ρηνιώ είμαστε μαζί 47 χρόνια κι ακόμα αγαπιόμαστε. Ούτε χαλιόμουνα ποτέ με το πώς τη βρίσκει ο καθένας, ο έρωτας είναι παντού και πάντα ίδιος. Ο ερωτευμένος ανθίζει, μεταβάλλεται, ο έρωτας είναι πολιτισμός και προϋπόθεση ελευθερίας, θέλει όμως χώρο σε μυαλό και ψυχή για να υπάρξει.
Τι σας κράτησε, αλήθεια, ζωντανό τα χρόνια της φυλακής;
Η πεποίθηση ότι συμμετείχα σε ένα παγκόσμιο όνειρο. Νομίζαμε πως πλάθαμε ιστορία. Ήμασταν πλούσιοι σε ψευδαισθήσεις, βλέπαμε ακόμα και τους βασανιστές με επιείκεια. Αυτή η ιδεολογία ως άρωμα ενός νέου κόσμου με κράτησε άνθρωπο. Δίχως κακία, δίχως μίσος, αλλά με κάποια σοφία, που ωστόσο μοιάζει άχρηστη πλέον… Γι’ αυτό και απελπίζομαι βλέποντας σημερινά παιδιά να αντιγράφουν πολιτικά τη γενιά μου – μα τίποτα καινούργιο δεν υπάρχει;
Δορυφόροι-κατάσκοποι, συστήματα παρακολούθησης, κάμερες παντού… Βαδίζουμε, λέτε, σε μια κοινωνία οργουελιανή;
Μα έχουμε ξεπεράσει ήδη τον Όργουελ. Ο Χάξλεϊ ακούγεται πιο προχωρημένος, γιατί στη δική του δυστοπία τα βιβλία δεν καίγονται – απλώς δεν ενδιαφέρουν πια τους ανθρώπους.
Με την επίσημη πολιτική δεν ασχολείστε πια;
Όχι, αλλά μήτε έχω αποσυρθεί, όπως με αγένεια μου είπαν κάποτε. Δίνω πλέον την ύστατη μάχη μου. Δεν κατάφερα να αλλάξω το σύστημα, όμως δεν θα επιτρέψω ούτε σ’ αυτό να με αλλάξει. Με ρωτούν άλλοτε πώς αντέχω τη μοναξιά εδώ στο χωριό. Θρασύτατη ερώτηση – η πραγματική μοναξιά είναι στις πόλεις! Έχω τη Ρηνιώ, τους φίλους, τα σκυλιά μου, τα δέντρα και μια κόλλα χαρτί που μπορεί να σε ανοίξει σε περιπέτειες που δεν φαντάζεσαι…
http://redbandiera.blogspot.com/2012/01/blog-post_03.html
Δευτέρα 12 Δεκεμβρίου 2011
Η Οδός των Ελλήνων...
Η ελληνικότητα είναι αίσθημα ή συνείδηση;
Eίναι η συλλογική αλληλεγγύη που αναδύεται από το συναίσθημα όλων αυτών που πράξαμε στο παρελθόν, αλλά και από τη σύγχρονη επιθυμία μας να προβούμε σε νέες πράξεις.
Πώς φτάνει σε εσάς η κρίση της Ελλάδας;
Σαν ένα ψυχικό βάρος που πιέζει βάναυσα το στήθος μου, για να το ξεσκίσει και να τιναχτεί στον αέρα.
Ποιος φταίει;
Ο νεοελληνισμός που πάσχει από τις θυσίες τις οποίες απαιτεί η αποκήρυξη του ατομικού συμφέροντος εν ονόματι του συλλογικού. Η Ελλάδα έχει ήδη αρκετούς αγίους, σοφούς και ήρωες. Οχι ότι δεν χρειάζονται νέοι, αλλά, τέλος πάντων, οι υπάρχοντες φτάνουν για να στηθεί μια ισχυρή ομάδα… Αρκεί να κατανοήσουμε ότι χρειάζεται και συλλογικό παίξιμο. Σήμερα, έχουμε ανάγκη από ένα ομαδικό πνεύμα παρά από μεγάλες ιδέες, οι περισσότερες από τις οποίες είναι ήδη γνωστές και χιλιοδιατυπωμένες.
Πώς φαντάζεστε τον Ελληνα της μετά την κρίση εποχής;
Ο Ελληνας είναι φτιαγμένος από σκληρό υλικό, όπως η πέτρα, σπάει, αλλά δεν λυγίζει. Οταν όλα καταστρέφονται, μπορεί να ξαναρχίζει όταν όλα χαλάνε, μπορεί να τα ξαναχτίζει.
Τι πιο μικρό ελληνικό αγάπησα.
Ενα μοναχικό, σπασμένο μάρμαρο που «συλλογάται»…
Η υπέροχη εκδοχή των Ελλήνων.
Σε ένδοξες στιγμές αλλά και στις εθνικές συμφορές, όταν έγιναν λάθη, ο Ελληνας, άθελά του, είναι ένας δραματικός ηθοποιός, μονάχα που δεν προσποιείται, δεν ποιεί ήθος όπως ο επαγγελματίας ηθοποιός, αλλά ο ίδιος εκφράζει ένα ήθος πηγαίο, ζωντανό και ανυπόκριτο, εξωτερικεύοντας έτσι τα μύχια της ωραίας ψυχής του.
Ο,τι με απογοητεύει.
Το ότι όλα σήμερα φαντάζουν πεζά, χωρίς όραμα. Στο τωρινό κοινωνικό παιχνίδι, οι καλοί παίκτες είναι σε λάθος θέση ή στον πάγκο. Οι συντεχνίες, ο ατομικισμός, η δολιότητα, το ρουσφέτι, «βάζοντας γκολ με το χέρι», δημιουργούν απορίες και απογοήτευση στο πλήθος. Η ανασφάλεια ενισχύεται, οι δεσμοί φθείρονται και κοντολογίς «το παιχνίδι είναι στημένο», ο «διαιτητής-κράτος» μιλημένος.
Με ποια ταυτότητα οι Ελληνες περιέρχονται τον σύγχρονο κόσμο;
Παράγει λίγο. Κάποτε πρέπει να κατανοήσουμε ότι ο κάθε πολιτισμός είναι θνητός, εύθραυστος, όπως η ζωή. Πιστεύω ότι, ως λαός, δεν εξαντλήσαμε μόνο τα χρηματικά αποθέματά μας, αλλά και τα ιστορικά. Είναι ανώφελο πλέον να κρυβόμαστε πίσω από τα παλιά ένδοξα έργα, αφού αυτά έπαψαν να μας προστατεύουν, ανήκουν στην ανθρωπότητα. Πέρασαν στην αιωνιότητα, ενώ εμείς, για να συνεχίσουμε να υπάρχουμε, πρέπει να συνεχίσουμε να μαθαίνουμε, να δημιουργούμε πολιτισμό.
Η αδιαπραγμάτευτη ελληνική αλήθεια μου.
Αυτό που θα λέγαμε ελληνικές αισθήσεις μέσα στους αιώνες, που απορρέουν από το έργο σοφών, αγίων και ηρώων πρώτης ποιότητας, ως επακόλουθο μιας καταπληκτικής γεωγραφικής, φυλετικής και ιστορικής συγκυρίας. Χάρη σ' αυτές τις αισθήσεις υπάρχουμε ακόμη και στις σημερινές χαμηλόφωνες ώρες που ο ελληνικός χώρος είναι γεμάτος από καταπληκτική ενέργεια! Οι αξίες, οι μεγάλοι άντρες, τα έργα ίσως να ξαναβρούν ντροπαλά τη θέση τους, ενόσω το φάσμα αλληλεγγύης, δικαίου και ηθικής απλώνει δειλά τα ποικίλα χρώματά του, φωτίζοντας μ' ένα αμυδρό φέγγος το αποπνέον ελληνικό πνεύμα.
Η Οδός των Ελλήνων στον παγκόσμιο χάρτη - ορίστε την.
Οικουμενική.Χαρακτηρίζεται από ηρωικές πράξεις, πάθη και βάσανα, καθώς και από έναν μόνιμο, βαθύ πόθο, όπως του Οδυσσέα: «Αχ, να μπορούσα να γυρίσω σπίτι μου»…
* Ο Γιάννης Μανουσάκης είναι διακεκριμένος καθηγητής Πληροφορικής στο Πανεπιστήμιο Paris 11 Orsay, στο Παρίσι.
http://www.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathcolumns_1_11/12/2011_1297069
Eίναι η συλλογική αλληλεγγύη που αναδύεται από το συναίσθημα όλων αυτών που πράξαμε στο παρελθόν, αλλά και από τη σύγχρονη επιθυμία μας να προβούμε σε νέες πράξεις.
Πώς φτάνει σε εσάς η κρίση της Ελλάδας;
Σαν ένα ψυχικό βάρος που πιέζει βάναυσα το στήθος μου, για να το ξεσκίσει και να τιναχτεί στον αέρα.
Ποιος φταίει;
Ο νεοελληνισμός που πάσχει από τις θυσίες τις οποίες απαιτεί η αποκήρυξη του ατομικού συμφέροντος εν ονόματι του συλλογικού. Η Ελλάδα έχει ήδη αρκετούς αγίους, σοφούς και ήρωες. Οχι ότι δεν χρειάζονται νέοι, αλλά, τέλος πάντων, οι υπάρχοντες φτάνουν για να στηθεί μια ισχυρή ομάδα… Αρκεί να κατανοήσουμε ότι χρειάζεται και συλλογικό παίξιμο. Σήμερα, έχουμε ανάγκη από ένα ομαδικό πνεύμα παρά από μεγάλες ιδέες, οι περισσότερες από τις οποίες είναι ήδη γνωστές και χιλιοδιατυπωμένες.
Πώς φαντάζεστε τον Ελληνα της μετά την κρίση εποχής;
Ο Ελληνας είναι φτιαγμένος από σκληρό υλικό, όπως η πέτρα, σπάει, αλλά δεν λυγίζει. Οταν όλα καταστρέφονται, μπορεί να ξαναρχίζει όταν όλα χαλάνε, μπορεί να τα ξαναχτίζει.
Τι πιο μικρό ελληνικό αγάπησα.
Ενα μοναχικό, σπασμένο μάρμαρο που «συλλογάται»…
Η υπέροχη εκδοχή των Ελλήνων.
Σε ένδοξες στιγμές αλλά και στις εθνικές συμφορές, όταν έγιναν λάθη, ο Ελληνας, άθελά του, είναι ένας δραματικός ηθοποιός, μονάχα που δεν προσποιείται, δεν ποιεί ήθος όπως ο επαγγελματίας ηθοποιός, αλλά ο ίδιος εκφράζει ένα ήθος πηγαίο, ζωντανό και ανυπόκριτο, εξωτερικεύοντας έτσι τα μύχια της ωραίας ψυχής του.
Ο,τι με απογοητεύει.
Το ότι όλα σήμερα φαντάζουν πεζά, χωρίς όραμα. Στο τωρινό κοινωνικό παιχνίδι, οι καλοί παίκτες είναι σε λάθος θέση ή στον πάγκο. Οι συντεχνίες, ο ατομικισμός, η δολιότητα, το ρουσφέτι, «βάζοντας γκολ με το χέρι», δημιουργούν απορίες και απογοήτευση στο πλήθος. Η ανασφάλεια ενισχύεται, οι δεσμοί φθείρονται και κοντολογίς «το παιχνίδι είναι στημένο», ο «διαιτητής-κράτος» μιλημένος.
Με ποια ταυτότητα οι Ελληνες περιέρχονται τον σύγχρονο κόσμο;
Πολίτες χωρίς σύνορα, κουβαλώντας μια βαριά ιστορική κληρονομιά.
Παράγει πολιτισμό ο σημερινός Ελληνας ή είναι προσκολλημένος σε μια ρητορική ελληνικότητα; Παράγει λίγο. Κάποτε πρέπει να κατανοήσουμε ότι ο κάθε πολιτισμός είναι θνητός, εύθραυστος, όπως η ζωή. Πιστεύω ότι, ως λαός, δεν εξαντλήσαμε μόνο τα χρηματικά αποθέματά μας, αλλά και τα ιστορικά. Είναι ανώφελο πλέον να κρυβόμαστε πίσω από τα παλιά ένδοξα έργα, αφού αυτά έπαψαν να μας προστατεύουν, ανήκουν στην ανθρωπότητα. Πέρασαν στην αιωνιότητα, ενώ εμείς, για να συνεχίσουμε να υπάρχουμε, πρέπει να συνεχίσουμε να μαθαίνουμε, να δημιουργούμε πολιτισμό.
Η αδιαπραγμάτευτη ελληνική αλήθεια μου.
Αυτό που θα λέγαμε ελληνικές αισθήσεις μέσα στους αιώνες, που απορρέουν από το έργο σοφών, αγίων και ηρώων πρώτης ποιότητας, ως επακόλουθο μιας καταπληκτικής γεωγραφικής, φυλετικής και ιστορικής συγκυρίας. Χάρη σ' αυτές τις αισθήσεις υπάρχουμε ακόμη και στις σημερινές χαμηλόφωνες ώρες που ο ελληνικός χώρος είναι γεμάτος από καταπληκτική ενέργεια! Οι αξίες, οι μεγάλοι άντρες, τα έργα ίσως να ξαναβρούν ντροπαλά τη θέση τους, ενόσω το φάσμα αλληλεγγύης, δικαίου και ηθικής απλώνει δειλά τα ποικίλα χρώματά του, φωτίζοντας μ' ένα αμυδρό φέγγος το αποπνέον ελληνικό πνεύμα.
Η Οδός των Ελλήνων στον παγκόσμιο χάρτη - ορίστε την.
Οικουμενική.Χαρακτηρίζεται από ηρωικές πράξεις, πάθη και βάσανα, καθώς και από έναν μόνιμο, βαθύ πόθο, όπως του Οδυσσέα: «Αχ, να μπορούσα να γυρίσω σπίτι μου»…
* Ο Γιάννης Μανουσάκης είναι διακεκριμένος καθηγητής Πληροφορικής στο Πανεπιστήμιο Paris 11 Orsay, στο Παρίσι.
http://www.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathcolumns_1_11/12/2011_1297069
Κυριακή 20 Νοεμβρίου 2011
Η κρίση μπορεί να μας βγάλει σε κάτι καλό;
Το τι είναι καλό για το µέλλον συζητιέται. Αν κάποιοι πιστεύουν ότι το καλό µέλλον είναι να επανέλθουµε στην κατάσταση όπου µια οικογένεια είχε τέσσερα αυτοκίνητα και οκτώ κινητά, τότε πλανώνται πλάνην οικτράν. Το καλύτερο είναι να εξασφαλιστεί η αξιοπρεπής διαβίωση όλων αλλά και να επιτευχθούν η επικοινωνία και η αλληλεγγύη των ανθρώπων. Η αλληλεγγύη που πραγµατώνεται χωρίς ανταλλάγµατα, και µάλιστα αυτή που γίνεται και ανάµεσα σε ανθρώπους µε διαφορετικές ιδέες, πρακτικές, αντιλήψεις. Το τελευταίο είναι και το πιο δύσκολο. Σκέφτοµαι ότι ίσως η κρίση στενεύοντας τις δυνατότητες της καταναλωτικής διασκέδασης ωθήσει τους ανθρώπους να ανακαλύψουν τη γοητεία και την απόλαυση της τέχνης. Υπάρχει το παράδειγµα της Κατοχής, µε την πνευµατική δραστηριότητα, τα θέατρα γεµάτα κόσµο κτλ.
Τ. Πατρίκιος:«Oλα τα κόµµατα νοσταλγούν το παρελθόν»
http://www.tovima.gr/politics/article/?aid=431016
Τ. Πατρίκιος:«Oλα τα κόµµατα νοσταλγούν το παρελθόν»
http://www.tovima.gr/politics/article/?aid=431016
Η Ιταλίδα που οργανώνει κίνημα για τη σωτηρία της Ελλάδας - Ελλάδα
Κλάουντια Μπετιόλ
Η Ιταλίδα που οργανώνει κίνημα για τη σωτηρία της Ελλάδας
Μια 47χρονη από το Λάτσιο ξεκίνησε καμπάνια μέσω Ιντερνετ καλώντας τους ευρωπαίους πολίτες να μην επιτρέψουν βγουν στο σφυρί τα ελληνικά λιμάνια, τα νησιά, τα αεροδρόμια ή τα μνημεία
H
47χρονη Κλάουντια Μπετιόλ κατάγεται από το Κολεφέρο, στο Λάτσιο της
Ιταλίας. Είναι μηχανικός περιβάλλοντος, μητέρα ενός 13χρονου κοριτσιού.
Ομως, τα όνειρά της δεν είναι καθόλου ιταλικά: θέλει να σώσει την Ελλάδα
- και η πρότασή της βρίσκει υποστηρικτές σε όλον τον κόσμο, από τη
Μεγάλη Βρετανία και τη Δανία μέχρι τον Καναδά, τις Ηνωμένες Πολιτείες,
την Αυστραλία, ακόμη και την Ινδία.
Τον περασμένο Ιούλιο η Μπετιόλ παρακολουθούσε με κομμένη την ανάσα
την οικονομική κρίση στη χώρα μας, αλλά και τα σχέδια για εκποίηση της
ελληνικής δημόσιας περιουσίας. Πολύ γρήγορα, η διάσωση των ελληνικών
δημόσιων αγαθών τής έγινε έμμονη ιδέα. «"Γιατί να αγοράσουν οι
πολυεθνικές και οι κερδοσκόποι την Ελλάδα; Θα την αγοράσω εγώ", είπα με
το που άκουσα τις τηλεοπτικές συζητήσεις επί του θέματος». «Η κόρη μου
αμέσως μου είπε πως δεν έχουμε τα χρήματα για να αγοράσουμε την Ελλάδα.
"Αν μαζευτούμε όλοι οι Ευρωπαίοι μαζί, θα το καταφέρουμε", της
απάντησα», λέει στα «ΝΕΑ» η ιταλίδα μηχανικός με ειδίκευση στις
ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Ανέβασε στο Ιντερνετ την ιστοσελίδα www.europeancommongoods.org,
μέσω της οποίας καλεί τους ευρωπαίους πολίτες να υιοθετήσουν την
πρωτοβουλία της και να συμμετέχουν στην καμπάνια που ξεκίνησε,
προκειμένου να μη βγουν στο σφυρί τα λιμάνια, τα νησιά, τα αεροδρόμια ή
τα μνημεία της Ελλάδας.
Η Μπετιόλ δήλωνε χαρακτηριστικά σε συνέντευξή της στο διαδικτυακό
τμήμα της ιταλικής εφημερίδας «Corriere della serra» στις 14 Νοεμβρίου,
το οποίο είδαν περισσότεροι από 36.000 χρήστες: «Οι ρίζες της Ευρώπης
είναι στην Ελλάδα. Μαζεύουμε υπογραφές ώστε να ακουστούμε στις
Βρυξέλλες. Θέλουμε να συγκεντρώσουμε έναν σεβαστό αριθμό για να μην πουν
ότι είμαστε κάποιοι λίγοι πολίτες, αλλά ένα ολόκληρο κίνημα», σημείωνε.
Οπως εξηγεί στα «ΝΕΑ», το κίνημα αυτό θα πρέπει να αποτελείται
κυρίως από Ευρωπαίους. «Είναι, ίσως, η τελευταία μας ευκαιρία για να
κάνουμε κάτι σωστό. Η Ελλάδα είναι τώρα πιο κοντά από κάθε άλλη χώρα στο
χείλος του γκρεμού. Ακολουθούν όμως και οι άλλες. Είναι πρώτα απ' όλα
θέμα αξιοπρέπειας», τονίζει η 47χρονη, η οποία προσθέτει πως στη χώρα
μας έχει έρθει μόνο μία φορά. Το γεγονός ότι ήταν γυναίκα και μιλούσε
για ευρωπαϊκή ενότητα, την έκαναν να φαντάζει στα μάτια κάποιων ως
γραφική. «Το ξεπέρασα γιατί είχα έναν στόχο, να βοηθήσω την Ελλάδα».
Μάλιστα, στο μανιφέστο της, που έχει καταχωριστεί στην ιστοσελίδα,
μεταφρασμένο σε πέντε γλώσσες, μεταξύ των οποίων και τα ελληνικά,
αναφέρεται ότι «αντί να αφήσουμε τα ελληνικά δημόσια περιουσιακά αγαθά
να πουληθούν αντί πινακίου φακής, είτε σε υπερδυνάμεις είτε σε ιδιώτες
επενδυτές, τα ελληνικά δημόσια αγαθά, όπως και εκείνα άλλων χωρών σε
πιθανή κρίση, πρέπει να πουληθούν σε ένα Ευρωπαϊκό Οικονομικό
Συνεταιρισμό, είτε με αυστηρά δημόσιο χαρακτήρα είτε με πλειοψηφική
συμμετοχή δημόσιων φορέων, προκειμένου να συγκεντρωθούν άμεσα, από τις
κυβερνήσεις και τα διεθνή όργανα τα απαραίτητα χρήματα».
Ηδη, λίγες μόνο μέρες από τότε που άρχισε αυτή η πανευρωπαϊκή
καμπάνια για την Ελλάδα, αρκετές χιλιάδες είναι οι υπογραφές που έχουν
συγκεντρωθεί. Απλοί πολίτες, καθηγητές, ελεύθεροι επαγγελματίες αλλά και
φοιτητές προσυπογράφουν και δηλώνουν διατεθειμένοι να προσφέρουν τον
οβολό τους για να σωθεί η κληρονομιά της Ελλάδας. Μεταξύ των πρώτων που
στήριξαν την πρόταση της Μπετιόλ, ήταν και ο αναπληρωτής πρόεδρος του
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Τζιάνι Πιτέλα καθώς και ο γερμανός
ευρωβουλευτής Τζο Λέινεν. «Με αυτήν τη δύναμη που έχουμε από τις
υπογραφές, στις 23 Νοεμβρίου θα βρεθώ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όπου
και θα παρουσιάσω τη θέση μας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό
Συνεταιρισμό».
Περίπου 2.000 είναι όμως και οι Ελληνες, από διάφορες γωνιές της
χώρας μας - από τη Σαντορίνη, τη Λέρο και τη Ρόδο, μέχρι την Αθήνα, τη
Θεσσαλονίκη και τα Ιωάννινα -, οι οποίοι μπήκαν στην ιστοσελίδα και
υπέγραψαν. Δημόσιοι υπάλληλοι, δικηγόροι, ελεύθεροι επαγγελματίες,
γιατροί, καλλιτέχνες, φοιτητές, μηχανικοί, έμποροι, ακόμη και άνεργοι
δηλώνουν πως θα σταθούν στο πλευρό της Μπετιόλ στον αγώνα για τη διάσωση
της ελληνικής δημόσιας περιουσίας. «Δεν πρέπει να μείνουμε στο γεγονός
ότι μία Ιταλίδα ξεκινά αυτήν την προσπάθεια, γιατί έτσι θα χάσουμε το
νόημα. Ολοι μαζί οι ευρωπαίοι πολίτες μπορούμε να σώσουμε τη δημόσια
περιουσία της Ελλάδας», υπογραμμίζει η Μπετιόλ.
http://www.tanea.gr/ellada/article/?aid=4674194
http://www.tanea.gr/ellada/article/?aid=4674194
Πέμπτη 17 Νοεμβρίου 2011
Η πολιτική στάση μας είναι να "ζήσουμε καλύτερα με λιγότερα"
Δεσμευόμαστε για λιτότητα και επάρκεια, κατανοητή όχι ως αποτέλεσμα περικοπών, αλλά ως αναζήτηση για μια απλή ζωή, μια ευτυχισμένη ζωή με χαμηλό αντίκτυπο. Η πολιτική στάση μας είναι να "ζήσουμε καλύτερα με λιγότερα". Υπό αυτή την έννοια,και δεδομένης της παγκόσμιας οικονομικής και οικολογικής κρίσης είναι επιτακτική ανάγκη να τεθεί το ζήτημα της απο-ανάπτυξης, της μείωσης δηλαδή της κατανάλωσης των φυσικών πόρων (πρώτες ύλες και ενέργεια) και των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη της δημιουργικότητας και των δημόσιων υπηρεσιών, της ανθρώπινης δηλαδή ανάπτυξης.
Hacemos una firme apuesta por la austeridad y la suficiencia, entendida no como resultado de los recortes, sino como búsqueda de una vida sencilla, de una vida feliz y de bajo impacto. Se trata de una actitud política de vivir mejor con menos. En ese sentido, en un mundo en crisis económica, alimentaria y ecológica, un mundo finito y con recursos limitados, es indispensable abordar la cuestión del decrecimiento, es decir, decrecimiento en el consumo de recursos naturales (materias primas y energía) y en la emisión de residuos y gases de efecto invernadero, que se combine al mismo tiempo con el crecimiento en torno a la creación y refuerzo de los servicios públicos y el desarrollo humano
Από το εκλογικό πρόγραμμα της Ενωμένης Αριστεράς - Πράσινων στην Ισπανία
Programa_Electoral_IU_2011_0
Hacemos una firme apuesta por la austeridad y la suficiencia, entendida no como resultado de los recortes, sino como búsqueda de una vida sencilla, de una vida feliz y de bajo impacto. Se trata de una actitud política de vivir mejor con menos. En ese sentido, en un mundo en crisis económica, alimentaria y ecológica, un mundo finito y con recursos limitados, es indispensable abordar la cuestión del decrecimiento, es decir, decrecimiento en el consumo de recursos naturales (materias primas y energía) y en la emisión de residuos y gases de efecto invernadero, que se combine al mismo tiempo con el crecimiento en torno a la creación y refuerzo de los servicios públicos y el desarrollo humano
Από το εκλογικό πρόγραμμα της Ενωμένης Αριστεράς - Πράσινων στην Ισπανία
Programa_Electoral_IU_2011_0
Τρίτη 8 Νοεμβρίου 2011
Ένα πέτρινο ακρωτήρι στη Μεσόγειο...
Στοκχόλμη, 10 Δεκεμβρίου 1963
Ανήκω
σε μια χώρα μικρή. Ένα πέτρινο ακρωτήρι στη Μεσόγειο, που δεν έχει
άλλο αγαθό παρά τον αγώνα του λαού του, τη θάλασσα, και το φως του
ήλιου. Είναι μικρός ο τόπος μας, αλλά η παράδοσή του είναι τεράστια και
το πράγμα που μας χαρακτηρίζει είναι ότι μας παραδόθηκε χωρίς διακοπή. Η
ελληνική γλώσσα δεν έπαψε ποτέ της να μιλιέται. Δέχτηκε τις αλλοιώσεις
που δέχεται καθετί ζωντανό, αλλά δεν παρουσιάζει κανένα χάσμα. Άλλο
χαρακτηριστικό αυτής της παράδοσης είναι η αγάπη της για την ανθρωπιά,
κανόνας της είναι η δικαιοσύνη. Στην αρχαία τραγωδία, την οργανωμένη με
τόση ακρίβεια, ο άνθρωπος που ξεπερνά το μέτρο, πρέπει να τιμωρηθεί από
τις Ερινύες. Ο ίδιος νόμος ισχύει και όταν ακόμα πρόκειται για φυσικά
φαινόμενα: "Ήλιος ουχ υπερβήσεται μέτρα" λέει ο Ηράκλειτος, "ει δε μη,
Ερινύες μιν Δίκης επίκουροι εξευρήσουσιν".
Συλλογίζομαι πως δεν αποκλείεται ολωσδιόλου να ωφεληθεί ένας σύγχρονος επιστήμων, αν στοχαστεί τούτο το απόφθεγμα του Ίωνα φιλοσόφου. Όσο για μένα συγκινούμαι παρατηρώντας πως η συνείδηση της δικαιοσύνης είχε τόσο πολύ διαποτίσει την ελληνική ψυχή, ώστε να γίνει κανόνας και του φυσικού κόσμου. Και ένας από τους διδασκάλους μου (εννοεί τον Μακρυγιάννη), των αρχών του περασμένου αιώνα, γράφει: "...θα χαθούμε γιατί αδικήσαμε..." Αυτός ο άνθρωπος ήταν αγράμματος, είχε μάθει να γράφει στα τριανταπέντε χρόνια της ηλικίας του. Αλλά στην Ελλάδα των ημερών μας, η προφορική παράδοση πηγαίνει μακριά στα περασμένα όσο και η γραπτή. Το ίδιο και η ποίηση. Είναι για μένα σημαντικό το γεγονός ότι η Σουηδία θέλησε να τιμήσει και τούτη την ποίηση και όλη την ποίηση γενικά, ακόμη και όταν αναβρύζει ανάμεσα σ’ ένα λαό περιορισμένο. Γιατί πιστεύω πως τούτος ο σύγχρονος κόσμος όπου ζούμε, ο τυραννισμένος από το φόβο και την ανησυχία, τη χρειάζεται την ποίηση. Η ποίηση έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη ανάσα, και τι θα γινόμασταν αν η πνοή μας λιγόστευε; Είναι μια πράξη εμπιστοσύνης κι ένας Θεός το ξέρει αν τα δεινά μας δεν τα χρωστάμε στη στέρηση εμπιστοσύνης.
Παρατήρησαν, τον περασμένο χρόνο γύρω από τούτο το τραπέζι, την πολύ μεγάλη διαφορά ανάμεσα στις ανακαλύψεις της σύγχρονης επιστήμης και στη λογοτεχνία. Παρατήρησαν πως ανάμεσα σ’ ένα αρχαίο ελληνικό δράμα και ένα σημερινό, η διαφορά είναι λίγη. Ναι, η συμπεριφορά του ανθρώπου δε μοιάζει να έχει αλλάξει βασικά. Και πρέπει να προσθέσω πως νιώθει πάντα την ανάγκη ν’ ακούσει τούτη την ανθρώπινη φωνή που ονομάζουμε ποίηση. Αυτή τη φωνή που κινδυνεύει να σβήσει κάθε στιγμή από στέρηση αγάπης και ολοένα ξαναγεννιέται. Κυνηγημένη, ξέρει πού να βρει καταφύγιο. Aπαρνημένη, έχει το ένστικτο να πάει να ριζώσει στους πιο απροσδόκητους τόπους. Γι’ αυτή δεν υπάρχουν μεγάλα και μικρά μέρη του κόσμου. Το βασίλειό της είναι στις καρδιές όλων των ανθρώπων της γης. Έχει τη χάρη να αποφεύγει πάντα τη συνήθεια, αυτή τη βιομηχανία. Χρωστώ την ευγνωμοσύνη μου στη Σουηδική Ακαδημία που ένιωσε αυτά τα πράγματα, που ένιωσε πως οι γλώσσες, οι λεγόμενες περιορισμένης χρήσης, δεν πρέπει να καταντούν φράχτες όπου πνίγεται ο παλμός της ανθρώπινης καρδιάς, που έγινε ένας Άρειος Πάγος ικανός:
να κρίνει με αλήθεια επίσημη την άδικη μοίρα της ζωής,
για
να θυμηθώ τον Σέλεϋ, τον εμπνευστή, καθώς μας λένε, του Αλφρέδου
Νόμπελ, αυτού του ανθρώπου που μπόρεσε να εξαγοράσει την αναπόφευκτη βία
με τη μεγαλοσύνη της καρδιάς του.Σ’ αυτόν τον κόσμο, που ολοένα στενεύει, ο καθένας μας χρειάζεται όλους τους άλλους. Πρέπει ν’ αναζητήσουμε τον άνθρωπο, όπου κι αν βρίσκεται.
Όταν, στο δρόμο της Θήβας, ο Οιδίπους συνάντησε τη Σφίγγα, κι αυτή του έθεσε το αίνιγμά της, η απόκρισή του ήταν: ο άνθρωπος. Τούτη η απλή λέξη χάλασε το τέρας. Έχουμε πολλά τέρατα να καταστρέψουμε. Ας συλλογιστούμε την απόκριση του Οιδίποδα.
Η ομιλία του Γιώργου Σεφέρη κατά την απονομή του βραβείου Νομπέλ στη Λογοτεχνία
Πέμπτη 3 Νοεμβρίου 2011
Porque hubo un tiempo en que toda la América Latina estaba aquí nomasito
Bastaba estirar la mano
y se tocaban los corazones de los pueblos latinoamericanos.
Bastaba voltear un poco la mirada y ahí estaban el relámpago desparramado del Amazonas, la cicatriz indeleble de los Andes, el soberbio estar del Aconcagua, la interminable Tierra de Fuego, el siempre inquieto Popocatépetl.
Y con ellos estaban los pueblos que les dieron nombre y vida.
Porque hubo un tiempo en que Chile y todos los países de la América Latina quedaban más cerca de México que el imperio que, desde el norte geográfico y social, impone lejanías a quienes compartimos la vecindad de la historia.
Hubo un tiempo.
Tal vez todavía es ese tiempo.
http://palabra.ezln.org.mx/comunicados/2004/2004_10_09.htm
http://ilesxi.wordpress.com
Bastaba voltear un poco la mirada y ahí estaban el relámpago desparramado del Amazonas, la cicatriz indeleble de los Andes, el soberbio estar del Aconcagua, la interminable Tierra de Fuego, el siempre inquieto Popocatépetl.
Y con ellos estaban los pueblos que les dieron nombre y vida.
Porque hubo un tiempo en que Chile y todos los países de la América Latina quedaban más cerca de México que el imperio que, desde el norte geográfico y social, impone lejanías a quienes compartimos la vecindad de la historia.
Hubo un tiempo.
Tal vez todavía es ese tiempo.
http://palabra.ezln.org.mx/comunicados/2004/2004_10_09.htm
http://ilesxi.wordpress.com
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)